Wat kunnen we leren van de moeders van toen?

Voor de moeders van toen, vrouwen die moeder werden in de jaren zestig en zeventig, was het moederschap niet iets waar je over praatte of nadacht. Het was net zo natuurlijk als de zon die ’s ochtends opkomt en ’s avonds weer ondergaat. Daar zet je ook geen vraagtekens bij: het is vanzelfsprekend.

Maar toen kwam de zogenoemde tweede feministische golf en die maakte korte metten met het moederschap als natuurlijke bestemming van de vrouw.Vrouwen eisten dezelfde mogelijkheden als mannen, en het moederschap was daarbij een gevaarlijk struikelblok dat vrouwen belemmerde in hun kansen.

Truska: ‘De tweede feministische golf was in de kern een hevig afzetten tegen de Nederlandse moederschapscultuur die bepaalde dat een vrouw thuis voor he eigen kinderen hoorde te zorgen.’

Truska vraagt zich af of die nieuwe idealen gecombineerd werden met het moederschap. Kinderen zijn een probleem in deze visie van het ‘witte feminisme,’ en dient met behulp van een goede organisatie te worden opgelost. In haar boek Moeders van toen praat Truska Bast met moeders van toen. Ze vraagt hen naar hun ervaringen als moeder in die tijd.

Moeders van toen

Wat Truska opvalt is dat deze moeders van toen uit zichzelf niet zoveel zeggen over het moederschap en ook niet over hun bevallingen en zwangerschappen. Daarin zie je volgens Truska de vanzelfsprekendheid van moeder worden terug. Het moederschap was dermate gewoon dat het geen gespreksstof was. Waar je tegenwoordig omkomt in de boeken waarin moeders uitgebreid uit de doeken doen hoe ze het vinden om moeder te zijn, was dat in de jaren zestig en zeventig blijkbaar helemaal niet aan de orde. Terwijl uit de verhalen wel blijkt dat veel van de moeders van toen worstelden met een gevoel van isolement nadat ze moeder waren geworden.

Wat kunnen wij moderne moeders hiervan leren?

Moeders van toen laat zien hoe wij allemaal een product zijn van de tijd en de plek waar we leven. Sommige dingen zijn zo intens vanzelfsprekend, dat het niet eens bij ons opkomt om er vraagtekens over te zetten. Dat gold voor de vrouwen voor de tweede feministische golf als het ging om het moederschap, maar ook voor de moeders van de jaren zestig en zeventig. In hun verzet tegen het moederschapsideaal vielen ze net zo goed ten prooi aan de Zeitgeist. In dit geval leidde dat bijvoorbeeld tot argwaan voor een te hechte band met hun kind.

Tegenwoordig is het de norm dat vrouwen moederschap en betaald werk succesvol combineren, en het moederschap is nu een dankbaar gespreksonderwerp! En zoals de feministen van de tweede golf het moederschap met argusogen bekeken, zo is het nu populair om uitgebreid uit de doeken te doen hoe zwaar het wel niet is om moeder te zijn. Sterker nog, er zijn ondertussen diverse documentaires verschenen waarin vrouwen vertellen dat ze er spijt van hebben dat ze kinderen hebben.

Wat ik vooral uit dit boek haal is de les om goed na te denken, en niet klakkeloos mee te gaan in de heersende maatschappelijke normen. Ik doe dat in de nederig stemmende wetenschap dat ik wellicht niet eens wéét waar ik allemaal geen vraagtekens bij zet omdat ik het zo gewend ben…

Mijn moederschap

Zelf heb ik het ideaal van de moeder die thuisbleef om voor haar kinderen te zorgen omarm. Ook terugkijkend voelt het als de juiste keuze voor mij. Gedurende mijn tijd als thuisblijfmoeder ontdekte ik de wereld van bloggen en inmiddels werk ik fulltime als blogger, of zoals dat tegenwoordig heet content creator. Terugkijkend zou ik hetzelfde doen.

Over het boek Moeders van toen

Moeders van toen is een informatief boek en tegelijkertijd ook best gezellig! Truska deed haar interviews met de moeders van toen vaak aan hun keukentafel, en dat lees je terug in de interviews. Dus zelfs als je niet van informatieve boeken houdt, is dit boek leuk omdat je het dan kunt lezen voor de gezellige en huiselijke vibe.

Moeders van toen lezen

Je vindt dit boek bij je lokale boekhandel, bol.com en de bibliotheek!

Leestip

• Anja Meulenbelt over het moederschap