Kun je feminist zijn en thuis willen blijven bij je kind?

In een essay in dagblad Trouw vraagt freelance journalist en podcastmaker Cecilia Adorée zich af of je feminisme kunt combineren met een verlangen om meer thuis te zijn bij je kind.
Mag je als feminist de wens hebben om bij je kind te blijven?
Of staat dat haaks op de mogelijkheden waar feministes zo hard voor hebben gevochten?
Cecilia’s vragen en worstelingen zijn interessant, omdat veel moeders met dezelfde spagaat te maken hebben.
Kun je feminist zijn en thuis willen zijn bij je kind?
Cecilia schrijft dat ze de optie om thuisblijfmoeder te worden nooit als een reële mogelijkheid heeft gezien. Zij en haar vriend kozen ervoor om allebei één dag per week voor hun zoontje Oliver te zorgen. De overige drie dagen gaat hij naar zijn oma en de crèche. Op die manier kunnen ze allebei vier dagen per week werken.
Thuisblijfmoeder was geen reële optie
Cecilia schrijft dat het idee van een eigen inkomen en gelijke rechten voor mannen en vrouwen haar met de paplepel is ingegoten.
‘Dat vervolgens aan de kant zetten en me volledig wijden aan het moederschap, voelt als onzorgvuldig omspringen met de mogelijkheden waar de generaties feministen voor mij zo hard voor hebben gestreden.’
En toch.
Zeker toen haar zoontje nog maar een paar maanden oud was, voelde het alsof ze zich van hem moest losscheuren als ze hem naar de crèche bracht.
Hoe vrij is onze keuzevrijheid?
Feministen vochten voor meer keuzevrijheid voor vrouwen. Maar hoe vrij zijn vrouwen nu? Cecilia vraagt zich af of haar keuze om vol voor haar carriere te gaan wel echt persoonlijk is, en in hoeverre ze is beïnvloed door de politiek en maatschappelijke normen. Ze gaat met deze vraag naar twee experts.
Laura Candidatu, assistent-professor gender studies UU
Laura Candidatu zegt dat Cecilia’s spagaat geen individueel probleem is maar het gevolg van hoe de maatschappij is ingericht. Zij zegt dat onder Cecilia’s dilemma de volgende vraag schuilgaat:
‘Wie zorgt ervoor dat de samenleving blijft draaien?’
We leven in een kapitalistisch systeem dat bestaat bij de gratie van mensen die kinderen krijgen en grootbrengen en voor zieken en ouderen zorgen. Het probleem is dat datzelfde systeem deze zorgarbeid niet als werk ziet. Het kapitalistisch systeem is als een parasiet: het profiteert van onbetaalde zorgarbeid. Zonder zorgarbeid zouden er nu en in de toekomst immers geen mensen zijn die betaald werk kunnen doen.
Rosemarie Buikema, hoogleraar kunst, cultuur en diversiteit aan de Universiteit Utrecht
Rosemarie Buikema wijst erop dat de hormoonhuishouding van een vrouw na een zwangerschap verandert. Het is volgens haar dan ook niet vreemd dat een moeder de behoefte voelt om bij haar kind te blijven. Dat betekent volgens haar niet dat je feministische verworvenheden te grabbel gooit. Het betekent simpelweg dat je als vrouw zegt: ‘Dit gaat me te snel,’ als er van je verwacht wordt dat je weer buitenshuis aan de slag gaat. Het Nederlandse verlofsysteem is volgens haar misschien niet optimaal afgestemd op de hormoonhuishouding van een vrouw.
Ben je een tradwife als je bij je kind wilt blijven?
Cecilia vraagt zich ook af of haar verlangen om meer voor haar gezin te zorgen haar een soort tradwife maakt. Laura Candidatu vindt dat de wens om voor je gezin te zorgen niets te maken heeft met de tradwife-beweging. Volgens Candidatu is het beeld van de traditionele huisvrouw bovendien nogal selectief: witte vrouwen uit bevoorrechte milieus konden vroeger thuisblijven, terwijl zwarte vrouwen en vrouwen uit de arbeidersklasse vaak bleven werken.
Interessant is dat beide deskundigen dus een ander accent leggen. Waar Candidatu vooral wijst op de culturele invloed op moederliefde, benadrukt Buikema de biologische kant.
Cecilia: het was toch geen persoonlijke keuze!
Cecilia concludeert dat haar keuze om al snel na de geboorte van haar zoontje weer buitenshuis te gaan werken achteraf gezien minder persoonlijk was dan ze dacht. Haar keuze werd bepaald door de sociaal-economische levensstandaard.
Voor Cecilia is dit besef aanleiding om eens goed na te denken wat zij en haar vriend echt nodig hebben om te kunnen leven zoals ze graag willen. Ze is inmiddels opnieuw zwanger en zou deze keer het liefst drie dagen per week werken zolang haar kinderen klein zijn. Maar haar vriend wil zijn ‘papadag’ niet opgeven. Ook hij vindt die dag met Oliver waardevol. Bovendien heeft minder werken financiële gevolgen.
Cecilia besluit:
‘Als we feministisch-zijn gaan zien als een eigen keuze maken, los van opgelegde normen, dan gaat een toegewijde moeder zijn en het nastreven van een betere, onafhankelijke positie van de vrouw prima samen.’
Je kunt niet alles hebben. Of in ieder geval niet tegelijk
Dat klinkt mooi, maar ik vraag me af hoe reëel dat is. Niet vanwege ongelijkheid tussen mannen en vrouwen, maar omdat je nu eenmaal niet op twee plekken tegelijkertijd kunt zijn. Of in de woorden van Buikema:
‘Nobody gets it all!’
Net als angst is FOMO een slechte raadgever.
Leestip
Wat vind jij van het spanningsveld tussen moederschap en betaald werk?
Ontdek meer van Het Moederfront
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.